Nasıl Yapılır - Fayans ,Mozaik



Fayans – Seramik Karo Nasıl Üretilir ?

Fayans Nedir ?
Bir yüzü sırlı ve genellikle çeşitli süslerle bezeli balçık levha fayans olarak tanımlanır. Fayansın % 80’i kaolin ve kuvarstan oluşan bir tür beyaz topraktan yapılır.

 

fayans uretimi 1

 

Özellikle banyo, mutfak, tuvalet duvarlarını kaplayıp süslemek amacıyla kullanılır. Sıvıları geçirmeyen ve süslemeye elverişli bir sır tabakasıyla kaplıdır. Adını İtalya’nın Faenza kentinden ya da Provence’deki Fayence kasabasından almıştır. Türkiye’ye Çin’den geldiği için çini adı verildi. İlk gerçek fayanslara M.Ö. 500’lerde İran saraylarının duvarlarında rastlanır.

 

 

 

 

fayans 2Seramik ve Ham Madde
Seramik , geleneksel bir anlatım dili ile şu şekilde tanımlanır: Organik olmayan malzemelerin oluşturduğu bileşimlerin, çeşitli yöntemler ile şekil verildikten sonra, sırlanarak veya sırlanmayarak sertleşip dayanıklılık kazanmasına varacak kadar pişirilmesi bilim ve teknolojisidir.

 

 

 

 

fayans 3Ana Bileşenler
Geleneksel seramiklerin gövde kompozisyonunu daha iyi anlayabilmek için, uygun modifikasyonlara sahip standartlaştırılmış karo gövdesine göz atmak gerekir. Karoların ana gövde bileşenleri aşağıdakilerden oluşmaktadır

Kil mineralleri, AI, Si ve farklı oranlarda Ca, Fe, ve Ti içerirler. Kil; parçanın kuruduktan sonra kalıcı şekil alması için gerekli plastikliği sağlar. Ergitici malzemeler, feldspat, nefelin, pegmatit gibi malzemelerdir. Fırınlama esnasında sıvı faz oluştururlar ve parçalar arası tutucu gibi davranırlar ve katı-katı reaksiyonunun gelişmesine yardımcı olurlar.

 

 

 

 

 

 

fayans 4Bağlıyıcılar ve İç Yapı
Feldspat ergiticiliği sağlayarak kristallerin birbirine bağlanmasını gerçekleştirir. Ancak yüksek oranda feldspat kullanılması halinde ürünlerde deformasyon olur. Diğer malzemeler, talk, silika, profillit, CaC03 gibi malzemelerdir. Genellikle Ca, Mg ve Si içerirler.

Kuvars iskelet yapıyı oluşturur ve yeni oluşan fazları içerir. Kalsiyum ve magnezyum silikatları oluşturarak küçülme kontrolünü sağlar. Genelde çamurun kuru direnç, kuru küçülme ve pişme küçülmesini azaltırlar, su emmeyi arttırırlar. Feldspat, pegmatit kalsiyum karbonat gibi maddeler, büyük ölçüde pişme sıcaklığının ve katkı oranlarının da etkisi ile çamurun içinde eritici özellik göstererek, onun erken sinterleşmesini sağlarlar.

 

 

 

 

fayans 6

 

Seramik Karo Nedir Nasıl Üretilir

Kil, Kaolin, feldspat, silis ve/veya diğer organik ve inorganik hammaddelerden belli kompozisyonlarda hazırlanmış, çok ince öğütülmüş karışımın toz halinde yüksek basınç altında kalıpta preslenerek şekillendirilmesi ile elde edilen ince levhaların, istenilen özellikler kazandırılacak şekilde kurutulan ve yüksek sıcaklıklarda (1140-1210 C) pişirilen, sırlı (GL) veya sırsız (UGL) olarak üretilirler. Duvar Karosu, Yer Karosu ve Porselen Karo olarak gruplanan seramikler sıvı ve gaz geçirmez ( sırlı karolar ), yanmaz ve ışıktan etkilenmezler.

 

 

 

 

 

 

 

fayans 5Sır Reçetesi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

* Üretim yapılacak ürünün teknik ve fiziksel özellikleri göz önünde bulundurulur. Örnek olarak mat, transparant gibi fiziksel özellikler ,çizilme dayanımı ,mukavemet gibi teknik özellikler …
* Sırın kullanılacağı yer. Örnek olarak yer karosu veya duvar karosu gibi …
* Aplikasyon esnasında kolaylık ,reolojik özellikler…
* Sır renklendirme amacıyla kullanılan boya pigmentleriyle uyum…
* Kullanılan bünye reçetesiyle uyumu. ( Bu özellik ürünün teknik olarak kalitesini yıllarca
sürdürebilmesi için en gerekli parametrelerden biridir. )

 

 

 

fayans 7

 

Şekillendirme

Masse stok silolarından taşıyıcı bantlar yardımı ile yüksek basınçlı şekillendirme preslerine alınan tane dağılımı ve nemi bilinen masse, yüksek basınç altında şekillendirilerek belli boyut ve kalınlıklardaki plakalara ( Ham Karo ) dönüştürülür. Elde edilen ham karoların mekanik mukavemetlerini artırmak, sırlama bantlarında kullanılabilir hale getirmek için dikey kurutucularda kurutulur.

 

 

 

 

fayans 8Masse Hazırlama
Stok havuzlarına alınmış olan belli özelliklere sahip çamur yüksek basınçlı pompalar ile Spray Drier’ e (Püskürtmeli Kurutucu) gönderilerek sıcak hava yardımı ile kurutma yapılır. Kurutucu çıkışından alınan belli tane boyutuna ve neme sahip toz granül ( Masse) taşıyıcı bantlar yardımı ile masse stok silolarına alınır ve hazır olan masse bu silolarda depolanır.

 

 

 

 

 

 

fayans 9Çamur Hazırlama

AR-GE departmanınca hazırlanmış olan çamur reçeteleri sisteme girilerek otomatik tartım ünitesinin hammaddeleri Continue değirmen silolarına beslenmesi sağlanır. Değirmen besleme silolarına alınmış olan hammadde karışımı belli oranlardaki su ve diğer kimyasallar ile birlikte çamur değirmenlerine beslenir. Değirmenlerden çıkan akışkan haldeki çamurun yoğunluk, viskozite ve elek bakiyesi kontrol edilerek çamur stok havuzlarına alınır.

 

 

 

 

fayans 10Dayanım
Doğalolarak seramik yer karoları, ayakkabıların altına yapışan toz ve kir parçalarının insan vücudu ağırlığının uyguladığı basınçla zımpara etkisi yaratır ve bu etki nedeniyle aşınma oluşur. Ürün tercihi döşeme yapılacak mekanların kullanım amacına yani insan ve araç trafiği yoğunluğuna göre tercih edilmelidir. Ürün seçimi sırasında ürün kataloglarımızda mevcut olan teknik özellikler sayfasındaki bilgilerden yaralanılmalıdır. Sertlik değeri en yumuşak 1’den başlayıp en sert yüzey 5 olarak sınıflandırılır.
Örnekleyecek olursak; insan trafiğinin yoğun olduğu (Girişler, koridorlar, ofisler, oteller, satış ve sergi alanları gibi) mekanlarda yüzeyaşınma direnci 4 olan ürünler kullanılmalıdır. Sırlı yüzey aşınma değeri 1 ve 2 olarak tanımlanmış seramik ürünler yoğun insan trafiği olan mekanlara döşenmez.

 

 

 

 

 

fayans 11Dayanım Gurupları

Grup I: Çok az sıklıkta, çıplak ayak veya yumuşak tabanlı ayakkabı ile yürünen ve aşındırıcı kirin bulunmadığı alanlarda kullanım için.

Grup II: Az sıklıkta yumuşak veya normal tabanlı ayakkabı ile yürürten ve az miktarda aşındırıcı kirin bulunduğu alanlarda kullanım için. ( Oturma odaları, banyolar)

Grup III: Yüksek sıklıkta, normal ayakkabı ile yürünen ve aşındırıcı kirin bulunduğu alanlarda kullanım için. ( Koridorlar, mutfaklar, balkonlar)

Grup IV: Yüksek sıklıkta, normal ayakkabı ile yürünen yoğun toz ve toprağa maruz kalan alanlarda kullanım için. ( Girişler, koridorlar, teraslar, satış ve sergi alanları, restoranlar, ofisler, oteller, okullar ve hastaneler.)

Grup V: Halka açık yüksek yoğunlukta kullanılan alanlar için. ( Mağazalar, restoranlar, bankalar, girişler ve otel giriş holleri.)

 

 

 

 

fayans 12Dayanım
Ara stok sahasından alınan transfer vagonları kalite ayrım paketleme makinelerine alınır. Kalite ayrım hattına beslenen karolar önce renk ve fiziki hatalar ( renk tonu farkı, kenar köşe kopuğu, çatlak, çapak, baskı hatası gibi.) kalite ayrım elemanınca ( Göz ile ) ayrım ve paketleme makinesinin algılayabileceği şekilde işaretleyerek ( 1.kalite, 2. Kalite, Deneme, ıskarta) ayrım gerçekleştirilir.

Daha sonra makine hattı üzerinde ilerleyen karolar, bir dizi optik okuyucudan geçer. Kalite ayrımcının işaretlediği kodların yanı sıra ürünün boyut ( kalibre ), deformasyon ( düzlemden sapma ), gönyeden sapma gibi bir dizi sayısal değer okuyarak (TS-EN-14411 standardının tanımladığı sınırlar içinde olmak kaydı ile belirlenmiş işletme standart verileri.) makineye tanımlanmış sayısal değerlere göre tasnifi gerçekleştirir. Ayrılan ürün gurupları kutulama makinesine gelerek kutulama işlemi gerçekleşir.

 

 

 

 

fayans 13Paketleme
Kutulama sonrası ürün ebadı, ürün adı ve rengi, kalite sınıfı, kalibresi, kalite ayrımcı kodu, sorumlu kodu, üretim tarihi ve üretim saati bilgilerini içeren bir barkot etiketi kutu üzerine yapıştırılır.
Barkot etiketi üzerinde yer alan bilgiler, kalite ayrım paketleme makinesine tanımlanmış program ve optik okuyucuların gönderdiği veriler ışığında otomatik olarak makine kendisi oluşturur.
Kutulaması yapılmış ve barkodu yapıştırılmış paketler sisteme bağlı çalışan istifleme robotları tarafından ana makineden gelen bilgilere göre ( renk tonu, kalite sınıfı, kalibre sınıfı) palet üzerine istifler.
Dolan palet sistemden çıkartılarak son kontrollerin yapılacağı palet kontrol sahasına alınır. Sistemde boşalan yere yeni bir boş palet otomatik olarak robot tarafından yerleştirilir.